
ภูเขาจิ่วหัว ( จีนตัวย่อ :九华山; จีน ตัวเต็ม :九華山; พินอิน : จิ่วหัวซาน ; แปลว่า ‘เก้าขุนเขาอันรุ่งโรจน์’) ตั้งอยู่ที่เมืองฉือโจวมณฑลอานฮุยประเทศจีน เป็นสถานที่ ทางพุทธศาสนาและจุดชมวิวทางธรรมชาติที่สำคัญ แห่งหนึ่ง เป็นหนึ่งใน สี่ภูเขาทางพุทธศาสนาที่มีชื่อเสียงของจีน เป็นหนึ่งในจุดชมวิวระดับ 5A แห่งแรกๆ ของจีน เป็นหนึ่งใน แหล่ง มรดกทางธรรมชาติและวัฒนธรรม แห่งแรกๆ ของจีน และเป็นจุดชมวิวหลักในยุทธศาสตร์การพัฒนาการท่องเที่ยว “สองขุนเขาหนึ่งทะเลสาบ” (ภูเขาจิ่วหัวทะเลสาบไท่ผิงและหวงซาน ) ในมณฑลอานฮุย พื้นที่จุดชมวิวที่วางแผนไว้คือ 120 ตารางกิโลเมตร และพื้นที่คุ้มครองคือ 174 ตารางกิโลเมตร ซึ่งประกอบด้วยจุดชมวิว 11 แห่ง[ 1 ] [ 2 ]
ภูเขาจิ่วหัวถูกเรียกว่าภูเขาหลิงหยางในสมัยราชวงศ์ฮั่นและถูกเรียกว่าภูเขาจิ่วจื่อ (九子山) ในสมัยราชวงศ์เหลียงและเฉินแห่งราชวงศ์ใต้ ตำนานเล่าว่าหลี่ไป๋ กวีผู้ยิ่งใหญ่ แห่งราชวงศ์ถังได้เดินทางมาที่นี่และเขียนไว้ว่า “เวทมนตร์แบ่งออกเป็นสองแขนง ภูเขาศักดิ์สิทธิ์ก่อให้เกิดความรุ่งโรจน์เก้าประการ” (妙有分二气, 灵山开九华) จึงเป็นที่มาของชื่อภูเขาจิ่วหัว

ภูเขาจิ่วหัวตั้งอยู่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของเมือง Chizhouในเขต Quingyang มณฑล Anhui พื้นที่ทั้งหมด 120 ตารางกิโลเมตร ในขณะที่พื้นที่คุ้มครองมีพื้นที่ 114 ตารางกิโลเมตร ยอดเขา Shiwang เป็นยอดเขาที่สูงที่สุด โดยมีความสูง 1,342 เมตรจากระดับน้ำทะเล ร่วมกับภูเขา WutaiในShanxi , ภูเขา EmeiในSichuanและภูเขา PutuoในZhejiangภูเขา Jiuhua ได้รับการยกย่องให้เป็น 1 ใน 4 ภูเขาทางพุทธศาสนาที่ยิ่งใหญ่ในประเทศจีน ในปี 719 คิม Qiaoqueเจ้า ชายแห่งราชวงศ์ Silla (ปัจจุบันคือเมือง Qingzhou ในเกาหลีใต้) ซึ่งอุปสมบทเป็นภิกษุได้มาที่ภูเขา Jiuhua และบำเพ็ญเพียรเป็นเวลา 75 ปี เขาเสียชีวิตเมื่ออายุ 99 ปี ร่างกายของเขายังคงสภาพสมบูรณ์เป็นพระธาตุศักดิ์สิทธิ์ เนื่องจากท่านมีรูปร่างหน้าตาคล้ายคลึงกับพระโพธิสัตว์ตี้ซางมาก คณะสงฆ์จึงเชื่อว่าท่านเป็นหนึ่งในอวตารของพระโพธิสัตว์ตี้ซาง ด้วยเหตุนี้ ภูเขาจิ่วหัวจึงกลายเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่อุทิศแด่พระโพธิสัตว์ตี้ซาง ในยุครุ่งเรืองของราชวงศ์หมิงและชิง มีวัดมากถึง 360 วัด และมีพระภิกษุและภิกษุณี ประมาณ 4,000 ถึง 5,000 รูป ภูเขาแห่งนี้ไม่เพียงแต่มีชื่อเสียงในด้านวัฒนธรรมทางพุทธศาสนาเท่านั้น แต่ยังโดดเด่นด้วยทัศนียภาพทางธรรมชาติอันประกอบด้วยต้นสนเก่าแก่ ป่าไผ่เขียวขจี หินรูปร่างแปลกตา น้ำตก ลำธาร และถ้ำ

เดิมทีภูเขาจิ่วหัวรู้จักกันในชื่อภูเขาจิ่วจื่อ (เก้ายอด) แต่นับตั้งแต่หลี่ไป๋ กวีแห่งราชวงศ์ถัง เขียนถึงภูเขานี้ วันก่อนล่องเรือไปตามแม่น้ำจิ่วเจียง มองเห็นยอดเขาจิ่วหัวอยู่ไกลๆ ราวกับสายน้ำสวรรค์ที่แขวนอยู่บนสรวงสวรรค์ น้ำสีเขียวของแม่น้ำนั้นปักด้วยดอกชบา สีชมพู อ่อน มุมมองของรูปปั้นพระโพธิสัตว์กษิติครรภ์สูง 109.9 เมตรที่จิ่วหัวซาน
ภูเขานี้ได้รับการเปลี่ยนชื่อเป็นภูเขาจิ่วหัว ในฐานะสถานที่แสวงบุญยอดนิยม ภูเขานี้มีชื่อเสียงอย่างมากในภาคตะวันออกเฉียงใต้ของจีน และกลายเป็นหนึ่งในสี่ภูเขาศักดิ์สิทธิ์ของพระพุทธศาสนา นับตั้งแต่เปิดตัวในปี พ.ศ. 2522 ภูเขาจิ่วหัวซึ่งมีวัฒนธรรมทางพุทธศาสนา ที่อุดมสมบูรณ์ และทิวทัศน์อันน่าดึงดูดใจเป็นเอกลักษณ์ ได้รับชื่อเสียงอย่างสูงในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เกาหลีใต้ และญี่ปุ่น ภูเขานี้เป็นที่รู้จักในฐานะภูเขาและโพธิมณทของพระโพธิสัตว์ตี้ซาง และมี พระบรมสารีริกธาตุทางพุทธศาสนาอันศักดิ์สิทธิ์จำนวนมาก รวมถึง รูปปั้นตี้ซางที่มีความสูงถึง 109.9 เมตร (361 ฟุต) มียอดเขา 99 ยอดในพื้นที่ รวมถึงยอดเขา Shiwang, ยอดเขา Lotus และอื่นๆ

ต่อมาได้รับการรับรองให้เป็นอุทยานธรณีวิทยา แห่งชาติ และต่อมาเป็นอุทยานธรณีวิทยาระดับภูมิภาค ( Asia Pacific Geopark Network ) และได้รับการยอมรับให้เป็นอุทยานธรณีวิทยาระดับโลกของ UNESCOในปี พ.ศ. 2562